NHỮNG NGUY CƠ CHO SỨC KHỎE ĐẾN TỪ LẠM DỤNG RƯỢU, NGHIỆN RƯỢU
- Thứ hai - 30/05/2022 05:13
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Gần đây, Bệnh viện đa khoa tỉnh liên tiếp nhận những bệnh nhân đến nhập viện trong tình trạng nặng nề có nguyên nhân do uống rượu, lạm dụng rượu, nghiện rượu. Có trường hợp nhập viện do tai nạn giao thông, tai nạn sinh hoạt do uống rượu, có trường hợp là hậu quả của lạm dụng rượu, nghiện rượu như xuất huyết tiêu hóa do sơ gan, giãn tĩnh mạch thực quản do rượu…
Rượu là thức uống có cồn phổ biến ở Việt Nam và trên thế giới. Rượu được sử dụng với nồng độ, tên gọi, hương vị khác nhau. Theo báo cáo của WHO (2011) trên thế giới số người nghiện rượu và lạm dụng rượu là rất lớn. Ở Mỹ, có khoảng 10% nam nghiện rượu trong khi ở nữ tỷ lệ này là 3 - 5%. Nghiện rượu là nguyên nhân dẫn đến tử vong sớm như tai nạn, tự sát, giết người. Khoảng 30% người nghiện rượu có rối loạn tâm thần, 13 - 30% có các loại bệnh lí nội khoa, 80% có các bệnh lí chấn thương.
Lạm dụng rượu là sử dụng gây hại cho sức khỏe, tâm thần và cơ thể nhưng chưa gây hậu quả nghiêm trọng về cơ thể và tâm thần. Nghiện rượu là sự thèm muốn mãnh liệt sử dụng rượu. Người sử dụng rượu phải tái sử dụng rượu sau một thời gian bỏ rượu để làm mất các cảm giác khó chịu do thiếu rượu gây ra.
Nghiện rượu thường do nhiều nguyên nhân như: Nguyên nhân cá nhân, rượu thường được dùng để làm giảm bớt căng thẳng nội tâm. Các yếu tố di truyền đóng một vai trò nhất định trong nhiều trường hợp. Nguyên nhân xã hội, ở nước ta rượu là một loại chất gây nghiện hợp pháp, được sử dụng nhiều ở các vùng núi, vùng sâu, vùng xa và đặc biệt là trong các nghi lễ văn hóa, trong ma chay, cưới hỏi, giỗ tết…Môi trường làm việc nặng nhọc, sự thiếu hiểu biết và sự phổ biến những quan niệm sai lầm về tác dụng của rượu trong người dân như rượu là thuốc bổ dưỡng nhanh chóng phục hồi sức khỏe… Là những điều kiện thuận lợi làm phát sinh, phát triển việc làm dụng rượu và nghiện rượu.
Hậu quả của lạm dụng rượu, nghiện rượu đối với cơ thể rất đa dạng với nhiều mức độ khác nhau như:
* Tác động trên hệ thống não bộ
Không những là chất kích thích mà còn làm suy giảm cả hai quá trình hưng phấn và ức chế của hệ thần kinh trung ương. Người nghiện rượu thấy giảm lo âu, hăng hái, nói nhiều, hoạt động nhiều nhưng thiếu chính xác, lời nói không được kiềm chế, xuồng xã hay khoe khoang, tự cao tự đại hoặc xúc phạm người khác, rất dễ dân đến tai nạn sinh hoạt, tai nạn lao động, tai nạn giao thông. Khi nồng độ rượu trong máu cao sẽ bị rối loạn tư duy, tri giác, vận động, có thể dẫn đến hôn mê, tử vong. Người uống rượu thường xuyên thường bị rối loạn cảm xúc, rối loạn lo âu. Một số bệnh não do rượu như: Bệnh não Gayet - Wernike, loạn thần Korsakoff…
Bệnh cơ tim trên người nghiện nặng.
Chán ăn, phù, dễ dẫn đến hội chứng suy tim.
Viêm phổi hoặc lao phổi mắc phải.
Hấp thu kém, tiêu chảy thường gặp ở người nghiện rượu do rối loạn co bóp của dạ dày, bào mòn dịch nhày, rối loạn vận chuyển các vitamin và các ion.
Với những tác hại như vậy, các bác sĩ tâm lý, tâm thần khuyến cáo các biện pháp hạn chế lạm dụng, nghiện rượu như sau:
- Tuyên truyền tác hại của rượu bằng mọi hình thức cho cộng đồng, đưa vào chương trình giáo dục trong các trường học.
- Người nghiện cần đi đi cai nghiện ở các cơ sở y tế.
- Tăng cường nâng đỡ xã hội, quan tâm, chia xẻ, tạo việc làm, giúp đỡ người nghiện rượu tránh các tình huống tái sử dụng rượu.
- Kiềm chế uống rượu: Khi vào một bữa tiệc có rượu, bạn nên:
- Bắt đầu với một đồ uống không có rượu.
- Chuyển sang đồ uống có hàm lượng rượu thấp.
- Ăn trước khi uống rượu hoặc vừa ăn vừa uống để làm chậm sự hấp thu rượu.
- Tham gia các hoạt động khác ngoài uống như chơi thể thao, bơi lội, cầu lông, bóng bàn, cờ vua…
- Tránh tham dự vào các cuộc liên hoan có nguy cơ phải uống rượu.
Lạm dụng rượu là sử dụng gây hại cho sức khỏe, tâm thần và cơ thể nhưng chưa gây hậu quả nghiêm trọng về cơ thể và tâm thần. Nghiện rượu là sự thèm muốn mãnh liệt sử dụng rượu. Người sử dụng rượu phải tái sử dụng rượu sau một thời gian bỏ rượu để làm mất các cảm giác khó chịu do thiếu rượu gây ra.
Nghiện rượu thường do nhiều nguyên nhân như: Nguyên nhân cá nhân, rượu thường được dùng để làm giảm bớt căng thẳng nội tâm. Các yếu tố di truyền đóng một vai trò nhất định trong nhiều trường hợp. Nguyên nhân xã hội, ở nước ta rượu là một loại chất gây nghiện hợp pháp, được sử dụng nhiều ở các vùng núi, vùng sâu, vùng xa và đặc biệt là trong các nghi lễ văn hóa, trong ma chay, cưới hỏi, giỗ tết…Môi trường làm việc nặng nhọc, sự thiếu hiểu biết và sự phổ biến những quan niệm sai lầm về tác dụng của rượu trong người dân như rượu là thuốc bổ dưỡng nhanh chóng phục hồi sức khỏe… Là những điều kiện thuận lợi làm phát sinh, phát triển việc làm dụng rượu và nghiện rượu.
Hậu quả của lạm dụng rượu, nghiện rượu đối với cơ thể rất đa dạng với nhiều mức độ khác nhau như:
* Tác động trên hệ thống não bộ
Không những là chất kích thích mà còn làm suy giảm cả hai quá trình hưng phấn và ức chế của hệ thần kinh trung ương. Người nghiện rượu thấy giảm lo âu, hăng hái, nói nhiều, hoạt động nhiều nhưng thiếu chính xác, lời nói không được kiềm chế, xuồng xã hay khoe khoang, tự cao tự đại hoặc xúc phạm người khác, rất dễ dân đến tai nạn sinh hoạt, tai nạn lao động, tai nạn giao thông. Khi nồng độ rượu trong máu cao sẽ bị rối loạn tư duy, tri giác, vận động, có thể dẫn đến hôn mê, tử vong. Người uống rượu thường xuyên thường bị rối loạn cảm xúc, rối loạn lo âu. Một số bệnh não do rượu như: Bệnh não Gayet - Wernike, loạn thần Korsakoff…
- * Tác động trên hệ Tim mạch - Hô hấp:
Bệnh cơ tim trên người nghiện nặng.
Chán ăn, phù, dễ dẫn đến hội chứng suy tim.
Viêm phổi hoặc lao phổi mắc phải.
- Tác động trên hệ tiêu hóa:
Hấp thu kém, tiêu chảy thường gặp ở người nghiện rượu do rối loạn co bóp của dạ dày, bào mòn dịch nhày, rối loạn vận chuyển các vitamin và các ion.
- * Tác động trên gan:
- Tác động về dinh dưỡng:
- Tăng nguy cơ gây ung thư: Vòm hầu, họng, thanh quản, thực quản và gan.
- Tác động đến hoạt động tình dục: rượu làm suy giảm hoạt động tình dục, ở một liều lượng nhất định người uống cảm thấy tăng ham muốn tình dục, nhưng thực tế đang mất khả năng kiềm chế. Uống rượu kéo dài sẽ làm tổn thương tinh hoàn, dẫn đến vô sinh ở nam. Hậu quả của rượu về tâm thần.
- Tác động, ảnh hưởng về tâm lý, tâm thần
Với những tác hại như vậy, các bác sĩ tâm lý, tâm thần khuyến cáo các biện pháp hạn chế lạm dụng, nghiện rượu như sau:
- Tuyên truyền tác hại của rượu bằng mọi hình thức cho cộng đồng, đưa vào chương trình giáo dục trong các trường học.
- Người nghiện cần đi đi cai nghiện ở các cơ sở y tế.
- Tăng cường nâng đỡ xã hội, quan tâm, chia xẻ, tạo việc làm, giúp đỡ người nghiện rượu tránh các tình huống tái sử dụng rượu.
- Kiềm chế uống rượu: Khi vào một bữa tiệc có rượu, bạn nên:
- Bắt đầu với một đồ uống không có rượu.
- Chuyển sang đồ uống có hàm lượng rượu thấp.
- Ăn trước khi uống rượu hoặc vừa ăn vừa uống để làm chậm sự hấp thu rượu.
- Tham gia các hoạt động khác ngoài uống như chơi thể thao, bơi lội, cầu lông, bóng bàn, cờ vua…
- Tránh tham dự vào các cuộc liên hoan có nguy cơ phải uống rượu.